Alert Level 3 itinaas sa Mayon matapos ang pagguho ng lava dome, Phivolcs nagbabala ng mas mapanganib na pagputok.
MANILA, Pilipinas — Muling itinaas ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) sa Alert Level 3 ang Bulkang Mayon sa Albay noong Martes, Enero 6, matapos ang pagguho ng lava dome sa tuktok nito na nagbunsod ng mga pyroclastic density currents (PDCs) o maiinit at mabilis na agos ng abo, bato, at gas pababa sa mga dalisdis ng bulkan.
Ang pagtaas ng alert level ay naganap wala pang isang linggo matapos ilagay ang Mayon sa Alert Level 2 noong Araw ng Bagong Taon, hudyat ng mabilis na paglala ng aktibidad ng isa sa mga pinakaaktibong bulkan sa bansa.
Ayon sa Phivolcs, patuloy ang napakabagal ngunit papabilis na pag-angat at paglabas ng mababaw at degassed na magma, indikasyon na may nagaganap nang effusive magmatic eruption. Sa ganitong uri ng pagputok, mas nangingibabaw ang tuluy-tuloy na pag-agos ng lava kaysa sa bigla at marahas na pagsabog.
Lava dome collapse, nagluwal ng PDCs
Bandang 12:26 ng tanghali noong Martes, iniulat ng Phivolcs na gumuho ang lava dome sa bunganga ng bulkan, na lumikha ng PDCs na dumaloy pababa sa Bonga Gully sa timog-silangang bahagi ng Mayon. Umabot ang mga ito hanggang 2 kilometro mula sa summit crater, ayon sa ahensya.
Ang mga PDC ay binubuo ng pira-pirasong materyales ng bulkan, maiinit na gas, at abo na maaaring bumaba sa dalisdis ng bulkan sa napakabilis na bilis, dahilan upang ituring itong isa sa mga pinaka-mapanganib na banta sa panahon ng pagputok.
“Ang Mayon ay nagpapakita ng magmatic eruption ng summit lava dome, na may tumataas na posibilidad ng pag-agos ng lava at mapanganib na PDCs o uson na maaaring makaapekto sa itaas hanggang gitnang bahagi ng mga dalisdis ng bulkan,” paliwanag ng Phivolcs sa bulletin nitong inilabas alas-1:20 ng hapon. Dagdag pa ng ahensya, posible rin ang eksplosibong aktibidad sa loob ng mga susunod na araw o linggo.
Mas mataas na tsansa ng mapanganib na pagsabog
Ang pag-angat sa Alert Level 3 ay nangangahulugang may “increased tendency toward a hazardous eruption.” Dahil dito, mariing inirekomenda ng Phivolcs ang mahigpit na paglikas ng mga residente sa loob ng 6-kilometrong permanent danger zone (PDZ) sa paligid ng bulkan.
Binalaan din ang publiko sa posibleng panganib ng lava flows, rockfalls, PDCs, ashfall, at lahar, lalo na sa mga lugar na madalas daanan ng daloy ng ulan at abo.
Rockfall incidents, patuloy na tumataas
Kapansin-pansin din ang pagdami ng mga rockfall sa mga unang araw ng 2026. Mula Enero 1 hanggang Enero 6, nakapagtala na ang Phivolcs ng 364 na insidente ng pagguho ng bato, halos katumbas na ng mahigit kalahati ng 599 rockfall incidents na naitala mula Nobyembre hanggang Disyembre 2025.
Ayon sa ahensya, “ang dami ng discrete rockfall, na may nakikitang pagliyab sa gabi, ay tumaas kahapon (Lunes, Enero 5), na senyales ng pagbilis ng paglaki ng lava dome at pagsisimula ng paglabas ng bagong lava sa bunganga.”
Dagdag pa rito, nananatiling namamaga o inflated ang silangan at timog-silangang bahagi ng Mayon mula pa noong Hunyo 2024, indikasyon ng patuloy na pag-ipon ng magma sa ilalim ng bulkan.
Kasaysayan ng alert levels ng Mayon
Huling inilagay ang Bulkang Mayon sa Alert Level 3 noong Hunyo 2023, bago ito ibinaba sa Alert Level 2 noong Disyembre ng parehong taon, at sa Alert Level 1 noong Marso 2024. Muling itinaas sa Alert Level 2 ang bulkan noong Enero 1, 2026, bago ang pinakahuling pag-angat sa Alert Level 3 ngayong Enero.
May limang antas ang alert level ng Phivolcs, kung saan ang Alert Level 5 ang pinakamataas at nangangahulugang may kasalukuyang nagaganap na mapanganib na pagsabog.
Habang patuloy ang pagbabantay ng mga siyentipiko, hinikayat ng Phivolcs ang mga lokal na pamahalaan at residente na manatiling alerto, sumunod sa mga abiso ng awtoridad, at maghanda sa posibleng paglala ng aktibidad ng Bulkang Mayon sa mga darating na araw.